Organisatiecoaching: Combinatiespel, creatiepatronen en de structuur van sublieme ideeën

Creatiepatroon

Elk mens wil iets maken, iets creëren. Het bedenken, creëren en maken verloopt ogenschijnlijk chaotisch. En toch heeft het een structuur; een herkenbaar patroon. Succesvolle individuen, teams en organisatie doorlopen dit creatiepatroon op dezelfde wijze.

 

De opbouw van het patroon

Dit patroon zal stukje voor stukje worden opgebouwd. Waarbij het uitgangspunt is dat de mens en de gehele schepping; gemaakt is door God.  Niet statisch maar volop levend, dynamisch en ordelijk.

 

Creatie is een natuurlijk proces

Een appelboom krijgt, bij gunstige condities, elk jaar weer appels. Een voortdurend herhalend proces; een natuurlijke kringloop. Zo ontstaat er ook voor de mens, bij het realiseren van zijn verlangens, een kringloop. Deze kringloop noemen we een creatieproces. Bron; Marinus Knoope; de creatiespiraal 1998.

De stappen (fasen) in dit proces verlopen volgens een bepaald patroon. Ook het laten groeien van een mens en het tot bloei brengen van een bedrijf kent zijn eigen optimale condities (Psalm 1). Het is een proces wat op een natuurlijke manier verloopt. 

Een ondernemer wil zijn bedrijf zien bloeien en een goede leidinggevende laat zijn mensen groeien. Voor beiden is het dan ook belangrijk om te weten wat de stappen en condities zijn om dit op een natuurlijke manier te laten ontstaan.

 

Creëren is zowel een bewust als een onbewust proces

Een voorbeeld van een intuïtief creatie-proces was de sublieme balbehandeling van Johan Cruijff.

‘Als ik een bal aan de voet heb die ik wil afspelen, dan moet ik rekening houden met mijn bewaker, de wind, het gras, de snelheid waarmee de spelers lopen….. Wij berekenen de kracht waarmee je de bal moet trappen en de richting  er van....in een tiende seconde. De computer doet daar twee minuten over.’ Cruijff, De Tijd, 7 mei ‘82

 

Om middels dit intuïtieve, onbewuste proces tot een succesvolle uitkomst te komen moeten ook alle stappen voortdurend, en bewust, worden geoefend. Zodat, als het er ‘op aan komt’, de uitvoerende stappen, zeer snel (‘automatisch’) worden doorlopen. Dit is een leerproces dat loopt van bewust onbekwaam naar onbewust bekwaam. Wanneer de onbewuste bekwaamheid, bewust wordt waargenomen, zoals door Johan Cruijff, met de intentie om zichzelf te verbeteren, betreft dit een cyclisch leerproces. Door het bewust waarnemen van de uitvoering en het aanpakken van de verbeterpunten start de leercyclus weer opnieuw bij bewust onbekwaam. Een kringloop van doelbewuste groei en ontwikkeling.

 

 

Kringloop

Er zijn kringlopen die op niets uitdraaien; neerwaarts gericht en krimpend. En zijn kringlopen met een prachtige uitkomst; deze zijn, op een goede manier opwaarts en op groei (in)gericht.  Het zijn beide situaties die te herleiden zijn tot een paradox. In een paradox komt een principe tot uitdrukking: Het gelijktijdig verschijnen van schijnbare tegendelen. Bijvoorbeeld; bedrijfsgroei en stagnatie.

 

In essentie zijn er twee redenen waarom een bedrijf niet meer groeit;

·       de zaken gaan gewoon niet meer zo goed

·       een bedrijf doet het zo goed dat het de eigen groei niet meer kan bijhouden.

 

De groeiparadox van een MKB-bedrijf

Een ondernemer wil zijn bedrijf tot bloei brengen en daar heeft hij alles voor over. Door zijn inzet gaan de zaken goed, de zaak groeit. Er komen mensen, klanten én problemen bij. De complexiteit van het zaken doen neemt toe. Het oplossen van allerlei problemen kost de ondernemer steeds meer tijd en energie. Door een relatief hoge inzet van middelen, tijd en energie kan een bedrijf, langere tijd, in een (schijnbaar) stabiele fase verkeren. Dit is energie die niet gebruikt wordt voor het gezond houden en verder laten groeien van het bedrijf. De groei vertraagt, komt tot stilstand en stilstand is achteruitgang: Een neerwaartse kringloop. 

 

Een opwaartse kringloop ontstaat wanneer de schijnbare tegendelen in balans blijven doordat deze met elkaar, op een goede manier, in verbinding worden gebracht.

De dynamiek van het creatiepatroon

Er is ordening in alles wat geschapen is. Deze ordening heeft een grondstructuur. De werkelijkheid is vol van relaties die op een wonderlijk en herkenbare manier zijn samengevoegd. Het is een ordening van momenten; koppels die in een relatie tot elkaar staan. Deze tegendelen vormen polariteitenparen, ze  hebben elkaar nodig, vullen elkaar aan én stoten elkaar af. Ze zijn, in hun eigen aard, bestemd voor elkaar. De koppels vertonen een eenheid, een eigenaardige verhouding, waarin telkens twee momenten elkaar uit,- en insluiten en toch met elkaar verbonden zijn. In wie of wat zij zijn maken zij elkaar waar; zij kunnen niet zonder elkaar bestaan. Het is een relatie, een verhouding, die in alle verbanden (aspecten) van de gehele schepping voorkomt. Van cel; tot man én vrouw. Het, werkelijke, levende manifesteert zich altijd in de tegenstelling, in ‘het midden’ van deze dynamische opstelling. Ons hart is de plaats, de ruimte waar dit werkelijke, levende midden, gestalte krijgt. Daar is dan liefde, leven en vreugde wat zich op allerlei manieren kan uitdrukken zoals; feest vieren, spel en creatie.

Het leven is dan ook veelzijdig maar tegelijk ook een eenheid. Een eenheid die slechts op deze manier als een ‘samen-in-én-uit-één-voeging’ mogelijk is. En juist in haar eenheid; haar onmetelijke vermogen tot verbinding, manifesteert zich de Liefde.

Deze ‘samen-in-én-uit-één-voegingen’ vormen de werkelijkheid. Overal in de schepping en in de mens is deze structuur herkenbaar. Zo niet dan zou u nu niet kunnen lezen wat hier staat. Want dan waren ‘zwart en wit’ niet op een leesbare manier met elkaar verbonden.

 

Het bovenstaande is hieronder verwerkt tot een taalkundige ‘samen-in-én-uit-één-voeging’:

Deze ‘samen-in-én-uit-één-voegingen’ zijn het constructieve element van de gehele schepping. Een overal in terugkerende ordening van mens en wereld. Bijvoorbeeld; de scheppingsdagen  (Genesis 1).

 

De stappen in het creatiepatroon zijn paradoxaal

Deze ‘samen-in-én-uit-één-voegingen’ komen terug in alle aspecten van de werkelijkheid. Zij hebben ontelbaar veel eigenschappen en kenmerken.

 

Enkele kenmerken zijn;

-samengesteld uit paren

-veel, en meerzijdig (multidimensionaal)

-eenvoudig

-vooruit,- en op elkaar terugverwijzend

-elkaar aanvullend, uitsluitend en toch één geheel (bipolair en paradoxaal)

-dynamisch (dansen en spelen)

-kruislings van opstelling; met een ‘levend midden’

-creatieve (levens)spanning

-wonderlijk schoon

 

 

Daniel Ofman doet al tientallen jaren onderzoek naar de voorwaarden en middelen die nodig zijn om inspiratie en inzet tot bloei te laten komen binnen een organisatie.

 

 

Als middel om de kernkwaliteiten van mensen te kunnen ontdekken bedacht hij het kernkwadrant. Alle bovenstaande kenmerken van een ‘samen-in-én-uit-één-voeging’ komen hierin terug.

 

Marinus Knoope is de ontdekker van ‘De creatiespiraal’ (1989) en in 2005 heeft hij het boek ‘De ontknooping’ geschreven. Dit boek is een  verdieping van de ‘creatiespiraal’.  In de ‘creatiespiraal’ geeft hij de stappen aan van wens naar werkelijkheid. In de ‘ontknooping’ reikt hij aan; hoe negatieve spiralen te keren en oude vastgeroeste patronen kunnen worden doorbroken. Dit om meer te kunnen genieten van het creëren. Om met plezier succesvol te presteren. Knoope heeft 252  (negatieve) emoties geordend. Elke negatieve emotie blijkt een tegenoverliggende emotiepartner te hebben. ‘Emotieparen’, vullen elkaar aan, als ze met elkaar verbonden worden, versterken ze elkaar. Knoope onderscheidt 14 creatiestappen. Elke stap heeft een paradoxale opgave die beantwoordt dient te worden. Want in iedere creatiestap, bij voorkeur in teamverband, genomen spelen emoties een signalerende en sturende rol. In elke stap stimuleren de opkomende emoties individuen, en teams, om de voor hun nog zwakkere zijde van de paradox te versterken. Deze ‘samen-in-én-uit-één-voeging’ kan in dezelfde structuur worden weergegeven als het kernkwadrant van Ofman. Zie onderstaand voorbeeld; ‘Volharden’. Deze beide structuren (polariteitenparen) vullen elkaar aan en versterken elkaar.

 

Door deze combinatie ontstaat een methode om, al gaandeweg het realiseren van uw doelstellingen, via negatieve emoties kernkwaliteiten te ontdekken.

 

 

In zijn ordening van ‘negatieve’ emoties, zo vermeld Knoope, (blz. 42; ‘De ontknooping’) stuitte hij op een prachtige structuur; “Iedere stap in de creatiespiraal blijkt namelijk onder te verdelen in drie verschillende elkaar complementaire dimensies. Waarbij iedere dimensie zijn eigen deel van de paradox draagt”.

 

Een scheppend mens moet nu in iedere creatiestap zich in steeds drie dimensies begeven. Door:

-      de juiste balans te vinden tussen

-      een extraverte naar buiten gerichte en

-      een naar binnen gekeerde houding.

 

Over deze drie dimensies zegt Knoope  (blz. 44) het volgende:  “Deze driedeling lijkt een diepere nog niet ontrafelde betekenis te hebben”   De drie dimensies heeft Knoope, ik heb hem hierover benaderd, niet meer verder kunnen ontrafelen. Knoope schrijft niet meer. Hij heeft helaas de ziekte van Parkinson. Hij was heel dicht bij een volgende ontdekking! Onze emoties behoren inderdaad tot een zeer bijzonder ‘grondstructuur’ die in elk mens is samengevoegd. De structuur hiervan had Knoope al ontdekt en (deels) benoemd!

Deze structuur bestaat uit drie verschillende elkaar complementaire dimensies. Waarbij iedere dimensie zijn eigen deel van de gehele paradoxale menselijke structuur draagt!

 

De wonderlijkste creatie; de mens

 

Zoals al door Knoope gesignaleerd behoren onze emoties tot een prachtige structuur die in elk mens is samengevoegd. Deze structuur bestaat uit drie verschillende elkaar complementaire dimensies. Waarbij iedere dimensie zijn eigen deel van de paradoxale menselijke structuur draagt. Ouweneel heeft een christelijke psychologie en Antropologie (leer van de mens) ontwikkeld waarin de menselijke structuur wordt uitgewerkt. Dit is in de onderstaande tekening gevisualiseerd en m.b.v. een overzicht toegelicht. Hierin is naast de veelzijdigheid ook de dynamiek van de innerlijke mens verwerkt. 

Een mens is opgebouwd uit meerdere structuren (humaanstructuren) die gefundeerd zijn op de bijbehorende aspecten. De Biotische, en Fysische structuur zijn in de tekening tot één biofysische structuur samengevoegd. Alle structuren (A t/m E) kunnen op elkaar vooruit,- of teruggrijpen (a t/m e). In de tekening aangegeven met de rode pijltjes en de stippellijnen. Alle genoemde aspecten veronderstellen elkaars aanwezigheid. Het creatiepatroon komt voort vanuit onze spirituele structuur. Zie onderstaand overzicht.

 

 

In elk hart is een verlangen gelegd

Er wordt gezegd, en ik geloof dat dit zo is, dat in de mens nog voor de geboorte een Woord wordt gesproken. Dat op het moment dat God de mens tot leven wekt Hij een Woord spreekt. De mens wordt  een Woord meegegeven dat hem levend maakt. Dat Woord wordt in zijn wezen gesproken, het drukt het innigste van zijn persoonlijkheid uit. Het is als een wachtwoord voor alles wat dan geschiedt. (Bron; Romano Guardini)  Het is kracht en zwakheid tegelijk. Het wordt diep van binnen, in het hart, bewaard. Het is opdracht en belofte; verlangen en teken. Het heeft voor deze mens de diepste betekenis. Alles wat daarna, in de levensloop geschiedt, is uitwerking van dit woord, verduidelijking, volharding en vervulling. En het komt er dus, voor elk mens op aan, om te gehoorzamen. Dit betekent dit Woord verstaan, het welwillend ontvangen en toestemmen. Zo is het leven van ieder mens het beantwoorden van dit Woord. Het is dit éne Woord dat door de liefde, vanuit het hart, onze talenten ontsluit en al onze vermogens samenvoegt.  Eens, na dit leven, zal dit Woord nogmaals klinken en verbonden worden met een nieuwe naam voor deze mens. Deze nieuwe naam, voor die het ontvangt zó herkenbaar en vertrouwt, zal het innigste van de persoonlijkheid uitdrukken. En ieder mens die het hoort, zal het door de verbondenheid in de Liefde, verstaan. 

 

Als u echt succesvol wilt zijn, leven zoals u bedoeld bent, zult u moeten werken aan de realisatie van wat u echt verlangt. Dit begint bij het u bewust worden van dat wat u in dit leven werkelijk verlangt.

 

Organisaties zouden er wel eens heel anders uit kunnen gaan zien als wij ons individueel en gemeenschappelijk zouden bezinnen op de vraag wat we nu eigenlijk echt verlangen. Dit zien en najagen als ons ultieme doel (Ricardo Semler). Dit als uitgangspunt kiezen voor ons individuele en collectieve handelen. Wie als individu of als groep, niet weet wat hij werkelijk verlangt, heeft geen doel, geen bestemming, is stuurloos op weg naar nergens. 

 

Het creatiepatroon in de mens en van teams

Het creëren spreekt de ‘hoogste’ vermogens aan van de mens. Dit zijn de vermogens die tot onze spirituele structuur behoren. In deze structuur is er de samenhang tussen met name; kennen, verbeelden en willen. In elk mens zijn dit unieke combinaties die tot het individuele talent van een persoon behoren. 

 

Zoals in de bovenstaande tekening te zien is worden talenten, door de liefde, vanuit het hart ontsloten. Hierdoor ontstaat een unieke, krachtige combinatie van persoonskenmerken dat zich volgens een herhalend patroon van denken, verbeelden en willen uitdrukt in doelgericht gedrag dat op een productieve wijze kan worden ingezet. Deze unieke combinatie uitgedrukt in een patroon noem ik een ‘talentpatroon’. Zie bovenstaand voorbeeld; het talentpatroon van een ‘generalist’.

 

Elke stap in het creatieproces vereist een krachtige combinatie van de diverse menselijke vermogens. Ieder individueel talentpatroon komt dan ook maar gedeeltelijk overeen met het creatiepatroon. Vandaar dat bij toenemende complexiteit in organisaties het belangrijker wordt om in teamverband te kunnen werken. 

 

De diversiteit van vaardigheden in een team maken, mits goed gecoacht, de krachtigste combinaties (bundeling van talent) mogelijk. Hetgeen noodzakelijk is om succesvol alle stappen te kunnen doorlopen die nodig zijn om dat wat verlangt wordt om te kunnen zetten in realiteit. Bovenstaand een voorbeeld van een evenwichtige verdeling van vaardigheden weergegeven in patronen. Potentiëel succesvolle teams én bedrijven die in staat zijn om het creatiepatroon goed te doorlopen, hebben een vergelijkbaar evenwichtig talentpatroon. Dit patroon heeft de vorm van een ‘klavertje vier’. Zie bovenstaande tekening.

 

De potentiële bijdrage van een individu of team is via een talentscan, zie bovenstaand, inzichtelijk te maken. Voor elke ondernemer, en teamleider, is het uitermate belangrijk om te weten of dat wat hij van medewerkers verlangt ook door hun kan worden gerealiseerd!

 

De stappen en vermogens van het creatiepatroon

 

Vanuit het overzicht van de humaanstructuren zijn 4 dimensies te onderscheiden. Dit zijn de vier dimensies die terugkomen in het creatiepatroon: Het hart, als ‘centrum van ons bestaan’ en de drie spirituele dimensies; kennen, willen en verbeelden.

 

 

De vermogens van het hart betreffen:

                          

                     Liefde

                  Verlangen

                    Geloven

                  Ontvangen

 

 

 

De vermogens van de spirituele dimensie    betreffen:

 

 

Kennen

 Onderzoeken

  Waarderen

  Waarnemen

 Willen

  Plannen

  Beslissen

  Handelen

  Volharden

Verbeelden

Verbeelden

   Betekenis geven

 

 

  Ontspannen

 

In elke persoonlijkheid zijn deze vermogens, in meer of mindere mate, aanwezig, ontwikkeld en ordelijk gerangschikt.

 

 

De eenheid van de persoonlijkheid

In 1935 kwam van J.H Bavinck het boek uit; “Inleiding in de zielkunde”. Dit werk van Bavinck is nog zeer actueel, en intussen verrijkt met nieuwe inzichten vanuit m.n. de neurologie. Wat Bavinck heeft uitgewerkt m.b.t de organisatie van de persoonlijkheid is echter te waardevol om onvermeld te laten. Het geeft inzicht in belangrijke stappen en vereiste vaardigheden in het creatiepatroon.

De definitie van een persoonlijkheid is; een georganiseerde en tot zelfbewustzijn gekomen ik-zelf relatie. Het komt dus op twee dingen aan, op de organisatie en op het zelfbewustzijn. Het eerste kenmerk van een persoonlijkheid is altijd de éénheid. Een mens kan in zoverre persoonlijkheid genoemd worden, als dat de krachten in het innerlijk van deze mens met elkaar verbonden zijn. Het tegenovergestelde van persoonlijkheid is dus een mens waarin deze eenheid (in enige mate) ontbreekt. Tweede kenmerk is dat deze samenvoeging; een tot synthese gekomen innerlijk ook een zekere mate van zelfbewustzijn, helderheid van geest, moet bezitten.

Wat is dan de inhoud van een mens die persoonlijkheid is. Wat zijn de innerlijke krachten, die we in deze persoonlijkheid in een georganiseerde vorm aantreffen. Of niet en dan liggen ze, en werken ze als het ware chaotisch naast en door elkaar heen. Waaruit bestaat de ordening van deze innerlijke ‘organisatie’?  

 

Het is een ordening van krachten. Ze staan in paren opgesteld; die, samen als paar,  een vermogen vormen. Het zijn;

 

Ontvangen en verbeelden In ons bewustzijn nemen wij waar dat zij openstaat voor allerlei indrukken (o.a. beelden) uit de buitenwereld. Zoals Augustinus uitdrukt als het ware de buitenwereld weerspiegelt. Deze ‘organisatie’ is ‘ontvangend’ naar buiten toe via de zintuigen. Lang niet alle indrukken kunnen door het bewustzijn verwerkt worden. Daar vult het onbewuste deze ontvangende functie in aan.

 

Bewaren en verbeelden Ook dat nemen wij waar. Zodra wij voorstellingen, begrippen enz. nagaan, valt het ons op dat er beelden van vroeger terugkeren. Dit wordt ondersteunt door het geheugen; de herkenning. Het bewaren is ook een selectief proces. Die indrukken die onze interesse hebben worden beter bewaard andere ‘laat ze los’.

 

Het verbinden De verbindende kracht in de organisatie van ons innerlijk. Wat ontvangen en bewaart is wordt voortdurend, al dan niet bewust, met elkaar verbonden. Een functie van het verbinden is het denken; analyseren en verbeelden. Het denken staat in dienst van de liefde; dat wat de persoonlijk-heid tot eenheid verbindt. Wat met elkaar verbonden is vormt vermogen.

 

 

Deze drie bovenstaande vermogens zijn naar buiten toe gericht (objectief). Er zijn ook naar binnen gerichte vermogens (subjectief). Dit zijn de volgende:

 

 

Het waarderen. Elk ken-object wordt een bepaalde waarde toegekend. Naar welke criteria beoordeelt ze dit dan? Naar eigen innerlijke ethische normen. Deze ‘organisatie’ heeft zelf de innerlijke balans in de hand (gevoelens, emoties en behoeften)

 

Het verlangen  Het creatiepatroon begint bij het verlangen. Ons hart is verlangend. Dat is de kracht in haar die gericht is op vernieuwing. Ze vaak onrustig; aanvaardt de wereld niet zoals deze zich aandient. Telkens wil ze er veranderingen in aanbrengen. Realiseren van dat wat ze verlangt is mogelijk. Want de werkelijkheid is mogelijkheid, daar is nog van alles van te maken. Dit vermogen is actief, grijpt in, wil de werkelijkheid beïnvloeden. Het verlangen gaat een verbinding aan met de liefde; ze verlangt naar eenheid en verbondenheid.

 

Het creatiepatroon is opgebouwd uit 14 stappen en vermogens

Voegen we alles samen dan ontstaan er 14 creatiestappen, en bijbehorende paradoxen, die succesvol doorlopen moeten worden om verlangen om te zetten in realiteit.

 

 

Het  waarde-creatiepatroon

 

Een mens wil niet alleen iets maken, iets creëren, nee hij verlangt er ook naar om waarde te kunnen toevoegen. Het waarde-creatiepatroon is een universele beschrijving hoe elk mens waarde creëert en toevoegt aan zijn omgeving. Dit niet gezien vanuit alleen een voortdurende aanpassen aan de omgeving maar het beïnvloeden van de omgeving. Een manifestatie van een voortdurende positieve feedbackloop. Iedere vorm van duurzame activiteit kenmerkt zich door een vorm van groei, van ontwikkeling in wat voor gedragsvorm of prestatie dan ook. Op dit gedrag kan feedback gegeven worden; het is een cyclisch leerproces. Het inzichtelijk maken van het talentpatroon, uitgedrukt in een kringloop, maakt dit mogelijk. Onderstaand is het cyclische leerproces en de groeiparadox van een MKB-bedrijf samengevoegd. 

Het ‘Waarde-creatiepatroon’ is een samenstelling van drie verschillende loops; continue verbeteren; waarvan levenslang leren de fundatie vormt, creëren (innoveren) en transformeren. Het zich voortdurend (innerlijk) ontwikkelen, het ontsluiten van mogelijkheden in de (eigen) omgeving (invloedsfeer) om daardoor waarde te kunnen blijven toevoegen. Dit kan op drie elkaar versterkende niveaus:

 

Het niveau van levenslang leren. Op dit eerste niveau staat centraal dat de talenten zo worden ingezet dat ze voortdurend blijven beantwoorden aan het eigen verlangen en de behoefte van de omgeving. Een uniek antwoord blijven geven aan de omgeving vanuit doelgericht gedrag dat op een productieve wijze wordt ingezet. Voortdurend worden de verschillende onderdelen van deze groeiende kringloop verbeterd en door een continue cyclisch leerproces steeds beter op elkaar afgestemd.

Het niveau van creëren (innoveren). Op dit tweede niveau worden de onderscheidende krachtige combinaties zo gebruikt dat er op een nieuwe manier aan de behoefte van de omgeving wordt voldaan. Op dit niveau krijgen bestaande activiteiten opnieuw vorm, worden nieuwe (leer)doelen opgesteld en nieuwe activiteiten ontwikkeld of het aanbod naar de omgeving vernieuwd.

Het niveau van transformeren. Op dit niveau worden de talenten zo ingezet dat ze de behoefte in de eigen omgeving herdefinieert, waardoor een geheel nieuwe markt ontstaat. Er worden nieuwe concepten aangeboden, waardoor niet alleen de persoon of de organisatie zich transformeert, zich ontwikkeld naar een nieuw bestaansniveau, maar ook de omgeving zo sterk beïnvloed dat dit als een transformatie kan worden getypeerd.

Dit alles vraagt van u als ondernemer en leidinggevende dat u weet wat u verlangt en wat u van de ander verlangt om dit waar te kunnen maken. Wat zijn de unieke talenten van uzelf en in uw team, bedrijf waarmee u waarde kunt toevoegen. En wat is voor nodig om met elkaar voortdurend te leren: de fundatie van innoveren.  

Onderstaande methode brengt verlangen en talent op één lijn. Dit kan op individueel, team of organisatieniveau worden toegepast. Zie onderstaande tekening. Deze uitwerking heeft betrekking op organisatiecoaching

 

Een toelichting van de te nemen stappen die niet in een vast volgorde moeten worden doorlopen. Deze volgorde is sterk afhankelijk van de bedrijfssituatie en de werkomstandigheden van betreffende ondernemer of leidinggevende.

De omgevingsbehoefte (bijv. organisatorisch én/of maatschappelijk) Welke behoefte wordt bevredigd? Wat is de toegevoegde waarde voor de omgeving of de klanten? Waar is de waarde-creatie een antwoord op? Vormt dit een antwoord in de vorm van een duurzame ‘loop’ op een nijpend probleem of verlangen bij de afnemer?

Het nemen van de stappen van het creatiepatroon.

De bedrijfsfilosofie geeft de specifieke wijze aan hoe de behoefte van de omgeving en/of de klanten wordt bevredigt. Dit geeft betekenis aan de inzet van alle talenten en activiteiten in een organisatie. Een goede bedrijfsfilosofie heeft de potentie tot transformatie van de omgeving.

Het talent inzichtelijk maken (talentenscan) Moet er worden geïnvesteerd in sociaal kapitaal?

De eerste vier stappen (1 t/m 4) vormen een uniek antwoord aan de omgeving vanuit doelgericht gedrag dat op een productieve wijze wordt ingezet.

Waarde toevoegen is een manifestatie van zowel gezamenlijk verlangen als alle talenten. 

Dit betreft het leveren van prestaties die blijken te voldoen aan een behoefte of nood. Resulterend in een afname door klanten; een transactie.

De transactie met klanten vindt plaats omdat er waarde wordt toegevoegd aan klanten. En de klant dit ook als zodanig ervaart. Beiden ontmoeten elkaar en beiden ervaren de transactie als een waarde creatie.

Resultaten (surplus) deze opbrengst kan op diverse manieren gemeten worden, dit is afhankelijk van de creatievorm en de waarde die eraan wordt toegekend.

De investering in wat voor vorm dan ook die nodig is om het boven benoemde onderscheidende te handhaven, te onderhouden én verder te ontwikkelen. Investeren in sociaal kapitaal levert de grootste kans voor exponentiële groei en winst op. Het sociaal kapitaal van een individu, team of organisatie is de opbrengst van het cyclische leerproces. Deze opbrengst is de brandstof (turbo-boost) voor de innovatie-cyclus; het 2e niveau van het waarde-creatiepatroon.

 

De groei van een MKB bedrijf versterken

Het uitgangspunt is om een MKB- bedrijf te creëren dat niet vastloopt in een krimpende groeiparadox. Een bedrijf dat groter is dan de ‘spanwijdte van problemen’ die door één ondernemer kan worden opgelost. Een krachtige bedrijfsfilosofie geeft uitzicht om uit een vastgelopen situatie te geraken. Het is noodzakelijk om een goed draaiend waarde-creatiepatroon op gang te brengen. Praktisch betekent dit de eerste 6 stappen van het creatiepatroon en de eerste vier stappen van het waarde-creatiepatroon met elkaar combineren.                                                                            

 

 

     Creatiepatroon

Waarde-creatiepatroon

 

 

1.        

VERLANGEN

Ben ik, is mijn bedrijf het antwoord op een nijpend probleem of verlangen anderen?

 

 

 

 

 

 

2.        

VERBEELDEN

Het nemen van de eerste 6 stappen van het creatiepatroon.

 

 

 

 

3.        

GELOVEN

De bedrijfsfilosofie geeft aan waar ik in geloof; mijn visie, kernwaarden en leidinggevende principes waarmee ik mijn verlangen realiseer.

 

 

 

 

4.        

BETEKENEN

Hoe kunnen wij voor de ander van betekenis zijn?  Heb ik, mijn team, hiervoor het talent? Dit via een talentscan inzichtelijk maken. Het is uitermate belangrijk om te weten of dat wat u  van medewerkers verlangt ook door hun kan worden gerealiseerd!  Moet er worden geïnvesteerd in sociaal kapitaal?

 

5.        

NETWERKEN

Sociaal kapitaal verwijst naar de hulpmiddelen waar men over beschikt via en door middel van persoonlijke en zakelijke netwerken. Deze hulpmiddelen omvatten informatie, ideeën, tips over mogelijke transacties, zakelijke kansen, geldkapitaal, macht en invloed, morele steun, goodwill zelfs, vertrouwen en samenwerking.

 

 

 

 

6.        

ONDERZOEKEN

Zoek nieuwe wegen

 

 

 

 

 

                  Het samenvoegen van bovenstaande stappen vormt een uniek antwoord aan de omgeving

 

 

 

Patronen combineren

Ricardo Semler transformeerde het vastgeroeste bedrijf van zijn vader door invulling te geven aan bovenstaande stappen. U kunt elders op deze website lezen hoe hij dit heeft gedaan. U kunt ook kijken naar een interview met hem. Wanneer u dit leest en naar hem luistert wil ik u vragen of u dit wil doen a.d.v. het onderstaande lijstje.

 

Ik wil iets betekenen en er zijn voor de ander

Ontwerp ideaalbeeld en ken de realiteit.

Geloof in mijzelf en ken mijn grenzen

Ik wil me laten zien en de ander iets leren

Verbind me en bewaar afstand

Zoek nieuwe wegen en bega oude paden.

 

Merkt u hoe krachtig hij invulling geeft aan de bovenstaande stappen?

 

Het sublieme waarderen

Een mens wil niet alleen ‘iets’ waardevols creëren. Deze waarde moet ook getoetst kunnen worden. En zonder toetsing (meetlat) is er ook geen mogelijkheid en uitdaging tot het verbeteren van de prestatie. Deze meetlat is voor Goldschmeding de perfectie. Semler gaat er van uit dat iedereen naar excellentie streeft in wat hij en zij doet. De topsporter verlegd zijn grenzen omdat hij er in blijft geloven.

Elke topprestatie, zoals het behalen van een gouden medaille, heeft een lange leerweg achter zich; van diepe teleurstelling (pijn) naar het behalen van succes (genieten). Het behalen van die resultaten dat vertrouwen en het geloof in eigen kunnen geeft. Een leerweg die zich uitstrekt naar de onweerstaanbare geboeidheid voor dat éne hoogst bereikbare (fascinatie). Een leerweg die allerlei bochten en krommingen kent, daar waar de angst en twijfel (huiver) toeslaat wanneer alles tegenzit en dat éne telkens weer onbereikbaar blijft. Het sublieme van een topprestatie intrigeert omdat het de paradoxale ervaring bevat van pijn én genot, van fascinatie én huiver. Het zijn juist deze ervaringen die de brandstof vormt voor de ‘explosie van vreugde’ als ‘het’ eindelijk wel lukt. Een enorme voldoening; een ervaring, een gevoel dat nooit meer verdwijnt. Bij het behalen van een topprestatie wordt ‘alles’ van een mens ten volle ingezet en benut.

Het streven naar perfectie en excellentie doet dit niet, het roept bij mensen ook niet dezelfde ervaringen en emoties op. Mensen die ambitieus zijn, zullen een gevoel van opluchting voelen als iets lukt en als ze een bepaald doel hebben bereikt. Maar bij een voordurend streven naar perfectie en excellentie heb je na het bereiken van je doel nog steeds een gevoel van ontevredenheid. Mensen kunnen hun waarde niet halen uit het streven naar perfectie of excellentie; Waarom? Beiden verwijzen en confronteren ons uiteindelijk naar onze eigen onvolmaaktheid (insluiting; benauwend). Het sublieme daarentegen raakt ons in de kern van ons mens-zijn; het raakt ons hart. Het is dan dat wat ons ten diepste raakt en motiveert (ontsluiting; verruimend). Dit verklaard ook onze fascinatie voor rampentelevisie en topprestaties, maar ook voor weidse landschappen, en het hoog verhevene van de sterrenhemel.

 

Het paradoxale van de sublieme ervaring en het veredelen van prestaties

Deze paradoxale ervaring van pijn én genot, van fascinatie én huiver is in een vergelijkbare structuur te vatten als Ofman en Knoope hanteren. Zoals aangetoond verwijzen (negatieve) emoties naar de kernkwaliteiten die de betrokkene aanwendt om tot een topprestatie te komen. Zoals al aangegeven, om tot grootse prestaties te geraken, moet een lange leerweg worden afgelegd. Dit is de betekenis van sublimeren; het elkaar naar een hoger niveau brengen. Het leiden van mensen is dan ook het veredelen van prestaties.

 

De keerzijden van het sublieme

Immanuel Kant omschrijft de sublieme ervaring als het moment waarop de verbeelding faalt een object te kunnen verbeelden dat bij een concept, het verstand, past. Oftewel het sublieme gaat het conceptuele denken te boven. In zijn opvatting is de sublieme ervaring een confrontatie met het onvermogen van het kennen, verbeelden en willen. Tegenover Kant staat Blaise Pascal: Het hart met haar vermogens; liefde, geloven en verlangen kan deze grens wel overschrijden. Ze trekt dan ook het kennen, verbeelden en willen daarin mee. Dan zal er een passend concept worden gevonden. Dit is de lichte, vrolijke, vreugdevolle kant van het sublieme; het genieten en de fascinatie.

Het sublieme kent ook een donkere zijde; een tussenstand

Alle kennis die we hebben op een bepaald gebied is te benoemen als wetenschap. Elk mens ervaart vroeg of laat de grens van zijn wetenschap. Bij ‘stilstand’ geraakt hij steeds vaker in situaties die zijn wetenschap te boven gaan. De confrontatie met dit onvermogen geeft aan dat betrokkene zich ergens tussen twee uitersten bevindt; een tussenstand. Hier in deze, donkere sombere situatie,  wenkt het perspectief van de vreugdevolle kant van het sublieme; het verleggen van de huidige grenzen. Of deze leerweg schrikt af en de betrokkenen blijven in deze tussenstand steken.

 

Ook hier verwijzen de (negatieve) emoties die behoren bij het behalen van topprestaties; pijn, genot, fascinatie en huiver naar de kernkwaliteiten die de betrokkene kan aanwenden om zijn grenzen te verleggen.

 

 

Een overzicht van drie grensgebieden

 

De grens van eigen kennis

Tussenstand

Het christelijk perspectief van het sublieme

Wanneer we de harde realiteit van ons werk tot ons laten doordringen kan dit bij ons angst, onmacht  en ongezonde stress veroorzaken. Dit zal zeker zo zijn als we in werksituaties het vermogen om hindernissen de baas te worden waarderen aan de hand van de grootte van de tegenstand. Want dan is datgene waaraan we tegenstand willen bieden de oorzaak van ongezonde stress als blijkt dat onze vermogens er niet tegen opgewassen zijn. De angst, stress en onmacht neemt toe als door dit onvermogen; verlies van baan, bedrijf en eigen identiteit op het spel staat.

 

Wanneer we de harde realiteit van ons werk, als dynamisch én als verheven waarnemen, omdat God ons heeft gemaakt, dan moet ze als ontzagwekkend worden voorgesteld. Want in het beoordelen van werksituaties kunnen we het vermogen hindernissen de baas te worden alleen beoordelen aan de hand van de grootte van de tegenstand. Nu is datgene waaraan we tegenstand willen bieden de reden waarom we voortdurend moed, geloof en liefde nodig hebben omdat we moeten erkennen dat onze vermogens er niet tegen opgewassen zijn. Het vertrouwen in God groeit in de mate dat wij van Hem afhankelijk zijn

 

Burn-out, stress

 

Stress en vreugde

Pijn en huiver

 

Genot en fascinatie

Angst en twijfel

 

Geloof en vertrouwen in God

 

 

 

De mens ziet de eindigheid van zijn eigen kennis en mogelijkheden en heeft daardoor angst. Tegelijk valt hij terug op datgene wat hij weet en dat wat hij als zinvol erkent, terwijl zijn beperkingen die hem de grens van het eigen onvermogen bevestigd.

 

De mens ziet de eindigheid van zijn eigen kennis en kan hier angst voor hebben. Tegelijk valt hij terug op de beloften van zijn God die hem gemaakt heeft. Die God die hem geleerd heeft dat Hij te vertrouwen is. Het is door deze gave, dit geloof, dat hij, telkens weer, de grens van het eindige kan overschrijden.

Hindernisbaan

 

Ruim baan

Krimpscenario

 

Groeiscenario

Een uitzichtloze kringloop

 

Een kringloop met prachtig uitzicht

Geen investering in sociaal kapitaal

 

Alles investeren in sociaal kapitaal

Geen waarde-creatie

 

Waarde-creatie

Vruchtloos

 

Waardevolle vruchten 

 

 

 

 

 

In de ‘tussenstand’ ontbreekt (nog) het genieten van het groeien én de fascinatie voor de sublieme prestatie.

 

             

 

 

Creatieve spanning en dynamiek

In het leven van Blaise Pascal, Romano Guardini, en Søren Kierkegaard, werden perioden van depressiviteit afgewisseld met perioden van enorme creativiteit. Alle drie hebben zij geschreven over de ontwikkeling van de mens. Het beeld van deze ontwikkeling is de levensweg. Een weg met diepe teleurstellingen, langdurige ziekte (pijn) en allerlei krommingen van angst en twijfel (huiver). Maar ook een leerweg die omhoog loopt door de onweerstaanbare geboeidheid voor dat éne hoogst bereikbare (fascinatie). Het typerende in de leerwegen van deze drie buitengewoon begaafde en creatieve mensen is dat deze omhoog lopen via diverse bestaansniveaus.

 

Een bestaansniveau is te omschrijven als de mate van éénheid dat de krachten in het innerlijk van een mens, door de liefde, met elkaar verbonden zijn. Dit tot een synthese samengevoegde innerlijk heeft ook een zekere mate van zelfbewustzijn, helderheid van geest. Deze helderheid van geest drukt de intensiteit van hun existentie (bestaan) uit.  Exsistere betekent te voorschijn komen; het laten ontstaan. In de  ideëen, creaties en prestaties van deze hoogbegaafde mensen komt het sublieme van deze synthese tot uitdrukking. Een synthese van vermogens, krachten, talent, en aspecten waardoor op deze bestaansniveaus, sublieme meta-ideëen ontstaan.

 

Elk hoger liggend bestaansniveau (ontwikkelingsniveau) kent zijn eigen hogere levensspanning. Een spanning die zij telkens konden omzetten (sublimeren) in creatieve spanning. Zij konden, door het geloof en vertrouwen op God, omgaan met een hoge levensspanning; de paradoxale ervaringen van pijn én genieten, van fascinatie én huiver. En, als volwassen persoonlijkheden, konden zij omgaan met de paradoxale opspanning van de menselijke maat. Het evenwichtig omgaan met macht, liefde en rechtvaardigheid laat een enorme creatieve spanning ontstaan. In deze creatieve spanning, in deze dynamiek, is er niet alleen de energie maar ook de liefde én de macht tot creatie.

 

De kern van een subliem idee

Voor Augustinus is er geen werkelijk kennen van de geschapen werkelijkheid als deze niet verbonden is met de Waarheid. De werkelijkheid is uit de Waarheid ontstaan; uit God. Ideeën zijn de gedachten van God. In de schepping drukt God zijn Ideëen uit. Deze gedachten zijn subliem vormgegeven in mensen; geschapen naar Zijn beeld. Daarmee wil Hij deelhebben aan zijn schepping. Alle materiële dingen in de zintuiglijk waarneembare wereld hebben hun ideale vorm of een idee. Ze zijn geschapen; door het Woord, vanuit een gedachte, Idee van God. De mens is gebonden aan een maat; God niet. Zijn Almacht, Liefde en Rechtvaardigheid kent geen maat. God is oneindig ver boven het sublieme verheven. En toch; het sublieme in de schepping verwijst naar God. Wanneer? Op elk moment als het sublieme te voorschijn komt in de natuur, of ontstaat in de ideëen, creaties en prestaties van een mens.

In het sublieme, in de schepping, in de mens, in zijn talent, in zijn ideeën, in een creatiestap en in elke topprestatie is dezelfde structuur herkenbaar; een  ‘samen-in-én-uit-één-voeging’.

 

Elk subliem idee heeft de volgende structuur:

 

 

·       Een ordening van polariteiten die                                          wat heel goed werkt

 

  paradoxaal en van grote waarde is

 staat paarsgewijs (dynamisch) opgesteld staat

 

·       Vanuit liefde ontstaat:                                                               in een wonderlijke opspanning.

 

 

Een subliem idee heeft m.n de volgende eigenschappen:

·       verbindt bepaalde aspecten van de werkelijkheid

·       de reden van haar bestaan wordt uitgedrukt door een aspect

·       de waarde ervan ontstaat door het soort combinatie van aspecten

·       De waarde kan worden weergegeven met een getal of een ‘hoger’ aspect

 

Bijvoorbeeld: Steve Jobs, de oprichter van Apple, heeft gezegd: ‘Creativiteit betekent gewoon dat je dingen met elkaar verbindt”. Hij behoorde tot de succesrijkste vernieuwers die twee aspecten, die eerder niet op deze manier verbonden waren, heeft samengevoegd. Steve Jobs combineerde techniek; de computer met: esthetiek.